Vrijdag 29 mei reisde ik onder tropische omstandigheden met de Eurostar richting Londen. Ik ging op bezoek bij Simon Moriarty, de zoon van sergeant John Glover Moriarty, die in 1942 met zijn Whitley bommenwerper in Wervershoof op het land van Beemsterboer terechtkwam.
Door mijn interesse in het lot van de overlevenden en hun nabestaanden kwam ik in contact met Simon. Dat leidde vorig jaar oktober tot een bezoek van de familie Moriarty aan de crashsite, een emotionele gebeurtenis die op alle betrokkenen diepe indruk maakte. Als dank werd ik terug uitgenodigd door de familie, een uitnodiging die ik met beide handen heb aangenomen.
Het werd een zonovergoten, onvergetelijk weekend. Alles werd uit de kast gehaald om het me naar de zin te maken. Op zaterdag brachten we eerst een bezoek aan de Abbey Road Studio’s met als hoogtepunt de ‘Zebra Crossing’. Vervolgens verzorgde onze gids Tim de ‘Rock ’n Roll Tour’. ’s Middags brachten we een bezoek aan de ‘Churchill War Rooms’ en ’s avonds verzorgde Simon onder perfecte weersomstandigheden een barbecue bij hem thuis. De familie Moriarty vormt een hechte familie en ik hoor daar nu een klein beetje bij. Ze zijn sociaal, hartelijk en met gevoel voor (Britse) humor. Samen haalden we herinneringen op aan dat gedenkwaardige weekend in oktober.
Op zondag bezocht ik met Simon en zijn vrouw Candida het Imperial War Museum. De oorlog is tenslotte wat ons bindt. De toegang tot het museum is gratis en het heeft maar liefst vier verdiepingen: we hebben er twee weten te halen. Groot-Brittannië was tijdens de oorlog het belangrijkste Europese land dat actief tegen Duitsland bleef strijden zonder ooit bezet te worden. En dat is juist wat vorig jaar op de familie Moriarty de meeste indruk heeft gemaakt. Om in Wervershoof de oorlog door de ogen van bezet Nederland te zien.
Een bijzondere ontdekking
Inmiddels heb ik twee keer een lezing over dit onderwerp gegeven, en is er nieuwe informatie boven water gekomen. Zo vond Erik IJskes van het Oorlogsmuseum Medemblik een brief van burgemeester Raat over hulp aan geallieerd personeel, geschreven aan Captain Franklin D. Coslett op 6 maart 1946. Hieruit blijkt dat John Moriarty maar liefst twee dagen met een verstuikte enkel verscholen heeft gezeten in een landbouwschuurtje. Toen hij werd opgepakt was hij zo uitgehongerd dat hij naar burgemeester Raat werd gebracht, alwaar mevrouw Raat een maaltijd voor hem heeft bereid. Aangezien John voortdurend werd bewaakt was er geen gelegenheid om hem in veiligheid te brengen. Enkele uren daarna werd hij opgehaald door de Duitsers. In zijn brief vraagt de burgemeester of er iets over het lot van de sergeant bekend is en dat hij daar graag iets over zou vernemen. Simon vond het ontroerend om dit in handen te krijgen, vooral vanwege het feit dat de vrouw van de burgemeester in 1946 ten gevolge van een auto-ongeluk om het leven kwam, en de vreselijke brand in 1950 waarbij zijn 20-jarige dochter en twee nichtjes omkwamen (zie ook Skriemer 29).
Nieuwe informatie roept echter ook nieuwe vragen op. Want hoe is het mogelijk dat John zich twee dagen kon verschuilen in een schuurtje, zo dichtbij het vliegtuigwrak? En waarom heeft hij daar zelf nooit met een woord over gerept? In zijn D-mob rapport spreekt hij slechts over een ‘full English breakfast’ dat hij na zijn aanhouding kreeg voorgeschoteld. Wellicht dat zijn geheugen hem drie jaar later parten speelde? Of wilde hij deze traumatische gebeurtenis vergeten?
Het verhaal gaat verder
Misschien dat alle puzzelstukjes ooit in elkaar zullen passen. In ieder geval wil de familie Moriarty proberen om via het Imperial War Museum een fonds te werven voor een documentaire over het verhaal van hun vader, gezien vanuit Brits en Nederlands oogpunt. Het ene land in oorlog maar vrij, het andere land bezet. Het neergestorte vliegtuig in Wervershoof staat hierin centraal.
Meer dan tachtig jaar na de crash brengt het verhaal van John Moriarty nog altijd nieuwe ontdekkingen, nieuwe vragen en bijzondere ontmoetingen met zich mee — en zelfs een vriendschap overzee.
Voor de geïnteresseerden: op vrijdag 16 oktober 2026 geef ik opnieuw een presentatie over dit onderwerp in het Oorlogsmuseum Medemblik, waar ook mijn interview met Simon wordt vertoond.
Petra Koomen
